به گزارش خبرنگار قلم در تبریز، تأثیر فرهنگی بزرگان برخاسته از شبستر و خامنه از قدیم الایام بر جامعه فرهنگی کشورمان سازنده بوده و عالمان و دانشمندان بزرگی چون شیخ محمود شبستری صاحب اثر معروف «گلشن راز» و از فرهیختگان معاصری چون جعفر خامنه ای از بنیانگذاران اصلی شعر نو را در دامن خود پرورش داده است.

این خطه از ایران اسلامی که همچون سفره ای بابرکت در دامنه های پرمهرکوه های سخاوتمند " میشو " گسترانده شده به جهت حاصل خیزی خاک آن از نظر کشاورزی و تربیت نیروهای انسانی پرتلاش و زحمتکش از روزگاران قدیم مورد توجه مورخان و سیاحان بوده است.

از میان شهرهای شهرستان شبستر ، شهر خامنه به دلیل شهرت داشتن به زادگاه رهبرمعظم انقلاب اسلامی از اهمیتی مضاعف در نزد گردشگران داخلی و خارجی برخوردار است.

البته تنوع آثار تاریخی و میراث فرهنگی این خطه فرهنگ خیز کشورمان که در روزگارانی نه چندان دور صدای جرس کاروان های عبوری از آن گوش ساکنان دامنه های کوهستان و سواحل دریاچه ارومیه را نوازش می کرد ، بسیار فراتر از چیزی بوده که امروز مورد نظر گردشگران داخلی و خارجی است.

در این میان آثار معماری، فرهنگی ، تاریخی و خدماتی مورد نیاز این منطقه و کاروان های تجارتی این محور مواصلاتی شرق و غرب در طول یکصد سال گذشته به شدت مورد تجاوز قرار گرفته و صدمه دیده است.

مسجد میرپنج و حمام خامنه تنها سازة سنگی منطقه است که علاوه بر سنگ و آجر، ملات آهک و گچ نیز در آن بکار گرفته شده و در واقع این دو بنا تنها بقایای بازمانده معماری در شهر خامنه می باشد.

در این میان حمام قدیمی شهر خامنه که خزینه های سرخ فام و آجری آن جسم و جان های زیادی را در طول حیات خود صفا بخشیده از جایگاه خاصی در تاریخ فرهنگ این خطه برخوردار است.

تملک حمام قدیمی خامنه که قدمت آن به دوره قاجاریه می رسد از سال 76 13توسط شهرداری صورت گرفته و مرمت آن به همت سازمان میراث فرهنگی ، صنایع دستی و گردشگری آذربایجان شرقی به انجام رسیده است.

این حمام در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده و به منظور تبدیل به موزه و نگهداری هدایای مهندس میرحسین موسوی ، نخست وزیر کشورمان در طی سال های 1360 تا 1368 اختصاص یافته است.

این حمام دارای 800 متر مربع عرصه و 380 متر مربع اعیانی بوده و در 230 متر مربع ساختمان الحاقی به حمام موزه، بنا شده است.

ساختمان اصلی حمام که موزه هدایا در آن واقع شده ، پس از ورود به یک هشتی ورودی با 20 پله به پایین، وارد سربینة هشت ضلعی حمام می شود.

حوض سنگی با فواره تراش داده شده در وسط سربینه و سکوهای مرمرین پیرامون آن که تداعی کننده اهمیت آب در نزد ایرانیان قدیم و جایگاه این مایه حیات در زندگی مردم این خطه بوده ، توجه هر بیننده را به خود جلب می کند.

سقف گنبدی شکل به ارتفاع 5/5 متر با کاربندی های گچی از جمله تزئینات معماری حمام می باشد که بیانگر ظرافت هنری ایرانی در حوزه گچ کاری و تزیین بندی بناهای تاریخی به عنوان مشخصه اصلی معماری اسلامی ایرانی است.

راهرویی تنگ و باریک ، گردشگران را به گرمخانه حمام راهنمایی می کند به طوری که سقف گنبدی گرمخانه با دو گنبد فرعی و یک گنبد اصلی به ارتفاع 7 متر ، شکوه خاصی به این حمام دوره قاجاری داده است.

در کنار گرمخانه، موتورخانه قدیمی حمام، سرویس های بهداشتی، نظافت خانه و قسمت های خصوصی حمام از دیگر بخش های حمام قدیمی خامنه است که در کاربری جدید به اتاقک های ویدئو، پروژکتور، اتاق کامپیوتر و اتاق موزه دار اختصاص یافته است.

محوطه حیاط موزه به وسعت 336 متر مربع به سبک سنتی کرت بندی و با آجرفرش شده و دیوارها با ازاره سنگی و پایه های آجری، قاب بندی شده و فرم زیبائی به خود گرفته است.

در پشت بام حمام قدیمی نیز طرح قاب بندی با پایه های آجری و هره آجری تکرار شده و سردر آجری زینت یافته با کتیبه گچی ، به سان شناسنامهای از سردهای قدیمی بناهای ایرانی برای گردشگران عمل می کند.

میر حسین موسوی که در سال 1320 در شهر خامنه متولد شده، هدایای اهدا شده از سوی مقامات، سازمان‌های بین‌المللی، موسسات داخلی و خارجی و برخی اشخاص در دوره نخست وزیری خود را به موزه زادگاهش اهدا کرده است.                         

در موزه هدایای مهندس موسوی در شهر خامنه، آثار ارزشمندی از قبیل میناکاری روی چوب ، آلبوم سکه و تمبر، تابلوی نقاشی با پنبه از نمای مسجد شهید مطهری، گلدان های سنگی مرمر، ظروف چوبی، تابلو صدف کاری، بشقاب صدفی و انواع شمشیر و خنجربرای بازدید علاقه مندان به نمایش گذاشته شده است.

تابلو فرش، تابلو خط ، خنجر نقره ای حکاکی شده اهدایی وزیر تجارت و صنایع عمان و ماکت مسجدالاقصی اهدایی یاسر عرفات از دیگرآثار به نمایش گذاشته شده درموزه هدایای مهندس موسوی در خامنه هستند که گردشگران را به لحظه ای تامل در زمینه غنای تاریخی فرهنگی این خطه از کشورمان فرا می خواند.

در این موزه اموال متعلق به حسین خان میرپنج، سردار توپخانه ارونقی مظفرالدین شاه قاجار نیز موجود و به نمایش درآمده است.

همچنین در موزه هدایا خامنه، تابلوی نقاشی «قصیده ای برای ظهر روز دهم» از آثار نخست وزیر اسبق کشورمان در زمان جنگ که با تکنیک رنگ پوستر و حرارت کار شده است ، به چشم می خورد.

  .......................................................................

گزارش ازخبرنگار قلم در آذربایجان شرقی: داود افشار

........................................................................